مریم پهلوانشریف در گفتوگو با میراث آریا، با اشاره به اینکه در مطالعات مردمشناسی، پرسش اصلی چگونگی تداوم آیینهای کهن در دنیای معاصر است، تأکید کرد: اگرچه تیرگان با روایتهایی همچون نبرد تیشتر و اپوش و داستان آرش کمانگیر پیوند دارد، اما آنچه این جشن را ماندگار کرده، کارکرد اجتماعی آن در بازآفرینی پیوند میان انسان، طبیعت و جامعه است.
به گفته این پژوهشگر، تیرگان در گاهشمار زرتشتی یکی از مهمترین جشنهای ماهانه به شمار میرود و هر سال با آیینهایی همچون آبپاشی، نیایش، گردهمایی، خوراکهای آیینی و دیگر مراسم نمادین برگزار میشود. این آیینها زمینهای برای تقویت هویت فرهنگی، حفظ حافظه تاریخی و انتقال سنتها به نسلهای بعد فراهم میکنند.
پهلوانشریف، بستن دستبندهای رنگی تیر و باد را یکی از جلوههای نمادین این جشن دانست و گفت: این دستبندها که از هفت رشته نخ رنگی بافته میشوند، در روز جشن به مچ دست بسته شده و در روز باد همراه با آرزوهای نیک به باد سپرده میشوند. این رسم، نمادی از امید، آرزوخواهی، پیوند با طبیعت و استمرار باورهای کهن در قالب رفتارهای آیینی است.
وی با اشاره به مفهوم پویایی هویت در میراث فرهنگی ناملموس افزود: هویت فرهنگی پدیدهای ثابت نیست و آیین تیرگان نیز با حفظ هسته معنایی خود، توانسته در طول زمان با شرایط و نیازهای جامعه سازگار شود. همین ویژگی، راز ماندگاری این جشن کهن است.
این پژوهشگر در پایان خاطرنشان کرد: تیرگان بخشی از منظومه فرهنگی ایرانزمین است و آیینهای مرتبط با بزرگداشت آب و بارانخواهی در مناطق مختلف کشور، بازتاب همین سنت دیرینه هستند. در این میان، جامعه زرتشتیان ایران با پاسداشت این آیین در کنار دیگر سنتهای فرهنگی مرتبط، نقش مهمی در حفظ و تداوم این میراث ارزشمند ایفا کردهاند.
انتهای پیام/
نظر شما